Thiết kế dàn trang sách

Thiết kế dàn trang sách hay còn gọi là chế bản ruột sách là công việc bao gồm như đánh máy, chỉnh sửa ảnh nếu có, lựa chọn khổ sách, font chữ cho phù hợp với mục đích sử dụng. Design online tổng hợp một số công việc mà người chế bản cần nắm được để thiết kế nên một cuốn sách đẹp và sang trọng.

1. Xác định khổ bát chữ để tạo một trang sách hài hòa: 

Vào thế kỷ thứ 13, Villard de Honnecourt (một kiến tr
úc sư ở vùng Picardy miền bắc nước Pháp) đã tìm ra cách xác định tỷ lệ giữa khổ in và khổ bát chữ (sau này được gọi là tỷ lệ vàng) để tạo nên một trang thiết kế hài hòa cho mọi khổ sách. 


2.  Khổ s
ách bao nhiêu là tốt nhất? Khổ sách thường phụ thuộc vào đối tượng đọc và cũng phải in được trên khổ giấy hiện có trên thị trường (để tiết kiệm chí phí giấy in nếu sách được in số lượng lớn, có khi đến vài ngàn quyển). Ở Viêt Nam hiện có các cỡ sách thông dụng như sau: 

- 13x19cm (in tr
ên khổ giấy 79x109cm), 

- 14,5x20,5cm (in tr
ên khổ giấy 60x84cm), 

- 17x24cm (in tr
ên khổ giấy 70x100cm), 

- 20,5 x28,5cm (in tr
ên khổ giấy 60x84cm). 

Việc chọn khổ s
ách nào còn phụ thuộc vào số trang trong 1 quyển sách, không nên chọn khổ sách nhỏ cho một quyển sách dày, hay một quyển sách to mà số trang lại quá ít vì như thế cuốn sách của bạn sẽ bị mất cân đối 

3. Xác lập trang in dựa tr
ên khổ thành phẩm. Trong khi xác lập trang in trong các phần mềm dàn trang, các bạn cần lưu ý phần chừa lề cắt (clipping), thông thường là 5mm cho top, bottom và outside magrins. Ví dụ khi xác lập trang in sách khổ 13x19cm thì kich thước trang (document) là 13,5x20cm. 

Ri
êng đối với sách phay gáy vào bìa bằng keo nóng thì bạn cần phải chọn clipping cho inside (thường là 2mm cho mỗi trang). Tuy nhiên tùy vào cách đóng sách (đóng lồng hay đóng kẹp, may chi vào keo hay phay gáy vào keo), số trang nhiều hay ít và thiết bị thành phẩm mà ta có thể tăng giảm clipping cho phù hợp. 


4. Thiết kế bố cục (layout)
 

Sau khi xác định
được khổ bát chữ cho sách, đây là công việc rất quan trọng góp phần tạo nên một cuốn sách đẹp. Bố cục trong trang sách bao gồm vị trí số trang, tiêu đđầu trang và cuối trang (Header & Footer); và đừng quên sử dụng những đường guidelines, một trợ thủ đắc lực trong việc trong dàn trang sách và tạp chí, Guidelines giúp bạn đảm bảo những phần ngoài khổ bát chữ không bị xém mất sau khi cắt thành phẩm sách. 

Một lưu
ý nhỏ nữa để có được một cuốn sách đẹp là những Chapter pages nên là những trang lẻ (Old pages), và khoảng cách từ khổ bát chữ đến Header & Footer đừng quá gần nhưng cũng đừng quá xa, thường là 1 đến 1,5cm.


5. Kiểu và cỡ chữ thể hiện sự quan tâm của bạn đến đọc giả:

Tùy thuộc v
ào nội dung sách mà ta nên chọn kiểu chữ sao cho phù hợp nhưng phải dễ đọc. Phù thuộc vào đối tượng đọc giả mà bạn nên chọn kiểu chữ cho phù hợp. Ví dụ đối với người lớn thì bạn nên chọn cỡ chữ 11-12pt, trẻ em hay người già thì bạn nên chọn cỡ chữ từ 13-14pt. Nếu cỡ chữ nhỏ hơn 11pt hay lớn hơn 14pt sẽ làm nhiều người khó đọc và dễ gây hiện tượng mõi mắt. 

Một quyển s
ách không nên có quá nhiều font (kiểu) chữ, tối đa là 3. Thông thường, nếu không khéo khi sử dụng nhiều kiểu chữ sẽ làm bố cục của sách bị rối và người đọc sẽ khó theo dõi. Để nhấn mạnh những nội dung nào bạn có thể sử dụng chữ nghiên (Italic) hay in đậm (Bold).